محمدرضا جبارى
33
سازمان وكالت و نقش آن در عصر ائمة ( ع ) ( فارسي )
اين پژوهش ، در فصل مربوط به اين موضوع ، بهره شايانى از اين كتاب بردهايم . در انتهاى اين قسمت ، شيخ به ذكر اسامى چند تن از معروفترين وكلاى عصر غيبت صغرا كه واسطه صدور توقيعات بودهاند ، نظير محمد بن جعفر اسدى و احمد بن اسحاق و . . . پرداخته است . با توضيحات مختصرى كه گذشت ، اهميت اين كتاب در دستيابى به اطلاعات دقيق و مفيد پيرامون وكلاى ائمه عليهم السّلام و سازمان وكالت به خوبى روشن مىشود . ساير منابع روايى و تاريخى از ديگر منابع مهم اين پژوهش ، كتب روايى و تاريخى است كه به انگيزه نقل روايات مربوط به ائمه عليهم السّلام و تبيين شرح حال و ذكر دلايل و معجزات آنان تدوين شدهاند . از خلال بررسى روايات موجود در اين منابع مىتوان به مجموعه نكات ارزندهاى كه كاشف از ابعاد مختلف مسائل سازمان وكالت است پى برد . براى نمونه ، كتاب « اثبات الوصيه » اثر دانشمند و مورخ و نسّابه نامى « أبو الحسين على بن حسين بن على مسعودى » ( متوفى 346 ه ق ) با توجه به قرب زمانى مؤلف به عصر غيبت صغرا ، از منابع مهمى است كه بدانوسيله مىتوان به بعضى از اطلاعات ريز پيرامون وكلا و سازمان وكالت ، نه تنها در عصر غيبت بلكه در اعصار پيش از آن نيز دست يافت . هدف مسعودى از تدوين اين كتاب ، اثبات وصايت اوصياى انبيا از آدم عليه السّلام تا خاتم صلّى اللّه عليه و آله و سپس وصايت ائمهء اطهار عليهم السّلام تا خاتم الاوصيا ، حضرت مهدى ( عج ) است و به مناسبت ، به ذكر معاجز و جزئيات حيات ائمه عليهم السّلام و نحوه ارتباطشان با شيعيان پرداخته و در همين راستا نكات جالب و دقيقى پيرامون وكلاى ائمه عليهم السّلام نقل كرده است . مراكز فعاليت وكلا در عصر امام جواد عليه السّلام 1534712 خ 0 18 خ ، وضعيت سازمان وكالت در ابتداى امامت امام جواد عليه السّلام و نقش وكلا در تثبيت امامت حضرت نزد شيعيان ، 2534712 خ 0 19 خ كيفيت ارتباط امام هادى عليه السّلام با وكلا در عصر متوكل و شدت تضييقات او ، 3534712 خ 0 20 خ معرفى برخى از وكلا 4534712 خ 0 21 خ و برخى اطلاعات مفيد ديگر ، از روايات اين كتاب قابل تحصيل هستند . كتاب « الارشاد فى معرفة حجج الله على العباد » از « محمد بن محمد بن نعمان عكبرى بغدادى » ملقب به شيخ مفيد ( متوفى 413 ق ) از ديگر منابع معروف شيعى در